Bredere blik op geleiderail leidt tot hogere veiligheid en lagere kosten

Artikel delen

De keuze voor de meest doeltreffende geleiderailconstructies zit behoorlijk ‘vastgeroest’. Herman Odijk, directeur van Saferoad Holland, legt uit: “Sinds de jaren 60, toen de bekende vangrail werd geïntroduceerd, wordt goeddeels vastgehouden aan die oplossing. De richtlijnen qua voertuigkering zijn de laatste jaren Europees aangescherpt met als gevolg dat constructies absoluut zijn vernieuwd, maar echte optimalisatie bleef in Nederland achterwege. Dat is een gemiste kans, want we hebben nieuwe typen ontwikkeld die een hogere veiligheid bieden tegen lagere kosten. Het is sowieso een gemiste kans als we geleiderailconstructies als ondergeschoven kind ergens aan het eind van een wegenproject nog even kiezen. Verkeersveiligheid verdient meer aandacht. Kijk hoe vaak een vrachtwagen door de vangrail schiet of auto’s op obstakels in de berm botsen.”

Saferoad Holland produceert en levert diverse dubbelzijdige geleiderail systemen specifiek ontworpen voor de Nederlandse markt. Voor elke situatie is er een veilige oplossing conform de (Europese) regelgeving. Odijk: “Partner in solutions, die rol willen wij vervullen. Samen met opdrachtgevers en wegenaannemers tot een afgewogen keuze komen. Niet automatisch kiezen voor een standaard kering op H2 niveau, waarbij auto’s en bussen wel worden tegengehouden, maar vrachtwagens niet. Wij zijn een internationale organisatie die in ruim 30 landen actief is en ontwikkelen als groep voortdurend systemen die betere prestaties qua kering, werkende breedte en letselschade index opleveren.”

Heel beknopt gezegd werkt de beste geleiderail zodanig dat een auto bij een impact door het voorste deel van de constructie als het ware absorberend wordt opgevangen met de minste letselschade, terwijl de constructie daarachter veel stijver is waarbij ook die vrachtwagen wordt gekeerd. “Neem de geleiderails met hoog kerend vermogen, zoals onze MegaRail (type bk en sk, H4b niveau) die uitstekend passen in het Nederlandse wegbeeld. Behalve het feit dat ze tot hogere veiligheid leiden omdat ze naast auto’s en bussen ook vrachtwagens keren, is sprake van duurzame constructies met minder materiaalverbruik en een arbeidsvriendelijke montage die minder belastend voor de monteurs is.”

 

Kennis en ervaring benutten

Het roept de vraag op waarom niet alle geleiderailconstructies in Nederland op die manier worden ingericht. Odijk: “Dat is een kwestie van budget, omdat een geleiderail met hoog kerend H4b vermogen doorgaans duurder is, alleen al omdat die tussen de 1,10 en 1,50 meter hoog moet zijn. Maar wij hebben bijvoorbeeld met MegaRail H4b typen die 50% goedkoper zijn dan de gebruikelijke H2 STEP barrier voertuigkering, maar veel veiliger zijn. Maar ook op H2 niveau hebben wij een hoge 3-golfplank oplossing die significant goedkoper is ten opzichte van de frequent door Rijkswaterstaat toegepaste STEP barriers. Opdrachtgever en aannemer kunnen veel geld besparen als zij vroegtijdig in het ontwerp onze kennis en ervaring benutten. Met altijd de veiligheid als vertrekpunt.”

Het hoog kerend vermogen wordt de laatste jaren wel door Rijkswaterstaat vereist voor die situaties waarbij een vrachtauto van een kunstwerk kan afstorten op een onder- of naastgelegen risicovolle plek. Denk daarbij aan terreinen met chemische installaties, drukbezochte manifestatie- of recreatieterreinen, belangrijke (hogesnelheid)spoorlijnen, bebouwing met instortgevaar, viaducten over spoorlijnen of wegknooppunten met meerdere verkeerslagen. “In zulke gevallen gelden nu zwaardere eisen aan de voertuigkering en werkende breedte. Het kunnen overigens ook situaties zijn bij tankstations en verzorgingsplaatsen en locaties waar brandstof ligt opgeslagen. We kunnen heel eenvoudig aan die eisen tegemoet komen met onze Eco-Rail, MegaRail bk of sk (alle drie klasse H4b en Wn4). Dit zijn geleiderailconstructies met hoog kerend vermogen, die geschikt én getoetst zijn op situaties waarin gevolgschades van een ongeval met een doorgebroken vrachtwagen onacceptabel hoog zijn. Uit de full-scale test blijkt dat een volbeladen trekker-oplegger (38 ton) beheerst wordt gekeerd in combinatie met een lage letselklasse voor lichte voertuigen. Doordat de plank van het systeem gebaseerd is op NEN 5190 en in lijn is met de bestaande Nederlandse geleiderailconstructies levert dit een vertrouwd en eenduidig wegbeeld op. Een flexibele stalen geleiderailconstructie heeft bovendien om reden van verkeersveiligheid vanzelfsprekend de voorkeur boven een stijve STEP geleidebarrier.”

Zwakke schakels

Herman Odijk voegt er onmiddellijk aan toe dat het inpassen van een ‘vernieuwd’ type geleiderail tussen andere (bestaande) H2-typen wel de juiste overgangsconstructies vergt. “Daar zit vaak de zwakke schakel. Er wordt in de regel onvoldoende bij stilgestaan hoe een veilige aansluiting tussen twee geleiderailsystemen of tussen een geleiderailsysteem en een terminal/botskussen qua krachtenoverdracht, dynamische deflectie en geometrische kenmerken moet verlopen. Verder heb je op een brug brede dilataties om krimp en uitzetting te kunnen opvangen. Dan zeggen ze doodleuk: ‘maak maar een bijpassende knip in de geleiderailconstructie’, terwijl de kerende werking juist alles te maken heeft met het samenspel van stevig verbonden componenten in de constructie en geen zwakke schakel mag worden. Je zult per definitie veel aandacht aan geleiderailconstructies, detailleringen en het beoogde keringsniveau moeten besteden, inclusief de nodige testen. Dat is toch echt wat anders dan aan het eind van het bouwproces één van de gangbare types van ‘dat grijze spul’ bestellen…”

www.saferoad.nl
holland@saferoad.nl
+31 519 29 85 55

Innovaties in succesvolle toepassingen

Het is toeval: Saferoad Holland is gevestigd aan de Innovatielaan in Heerenveen. Directeur Herman Odijk: “Innovatie om de verkeersveiligheid te verbeteren zit in onze genen en is zichtbaar in ons brede scala producten voor de GWW-sector. Gelukkig zien wij dat aannemers en Rijkswaterstaat voor geleiderailconstructies in verschillende projecten hun nek durven uit te steken. Zo wordt bij een deel van de snelweg bij Rozenburg met veel vrachtverkeer een geleiderail met hoog kerend vermogen aangelegd. Op de Afsluitdijk is bij de reconstructie gekozen voor de hoge 3-golf plank in de middenberm. Ook bij aannemers leggen wij suggesties voor innovaties voor, zoals leuningen met hoog kerend vermogen voor de vernieuwde Van Brienenoordbrug. Goede oplossingen zijn beschikbaar. Laat ons meedenken.”