‘Asfaltmagnetron’ repareert gaten in wegdek
In deze tijd van het jaar heeft het wegdek flink te lijden onder de weersomstandigheden. Vorst, sneeuw, ijzel, strooizout, extreme regenval, en dat laat allemaal zijn sporen na in het wegdek op alle soorten asfaltwegen. Nu nog worden die gaten meestal gedicht met koud asfalt, maar een lang leven is die reparatie niet beschoren. Een Tsjechische innovatie zou zomaar eens die lumineuze oplossing daarvoor kunnen zijn. Belangrijkste vernieuwing: een ‘asfaltmagnetron’ om gaten in het wegdek te repareren. Tijdens een onlangs gehouden demonstratie in Zwolle, georganiseerd door 1-2-3 Machineverhuur – laat het Tsjechische bedrijf Futtec zien hoe dat werkt.
Tekst: Harmen Weijer
Robert Husár, internationale sales directeur van Futtec, legt bij 1-2-3 Machineverhuur in Zwolle uit waaruit het microgolf-repareersysteem bestaat.
Op een bitter koude donderdagmorgen in februari, vooral dankzij de snijdende noordenwind, staat de speciale truck van Futtec op de ringweg van Zwolle. Dit deel van de ring – Westenholterallee – is onderdeel van de provinciale weg N331, die de A28 verbindt met het achterland van Zwolle, zoals Genemuiden en Hasselt. Naar die provinciesteden rijden veel vrachtwagens uit onder andere de tapijt- en logistieke sector, en dat is te zien aan het relatief nieuwe wegdek. Zeker na de afgelopen vorstperiode zijn er gaten in de bovenlaag ontstaan, die gedicht moeten worden.
Futtec heeft daarvoor vanaf 2011 een technologie ontwikkeld in samenwerking met de Universiteit van Praag, die even simpel als doeltreffend is. Het maakt gebruik van microgolven, zoals we die al decennia kennen vanuit de keuken. Het bedrijf is door Bertus Boer eigenaar van 1-2-3 Machineverhuur, die Futtec uit zijn netwerk kent, uitgenodigd voor een demonstratie van de techniek. “Het is voor Nederland nieuw en daarom heb ik opdrachtgevers en aannemers uitgenodigd voor deze demonstratie.”
De aanhangwagen met daarin de microgolfmodules wordt ruim boven het gat gereden en naar beneden tegen het wegdek aan geduwd. Het bestaande wegdek wordt hier zo verhit dat de bovenlaag loskomt.
Dan de hamvraag: hoe werkt deze ‘asfaltmagnetron’? Robert Husár, internationale sales directeur van Futtec legt uit: “We hebben een kleine aanhangwagen ontwikkeld, waarin een heel aantal microgolf-modules samen zijn gebracht. Dit apparaat wordt boven het te reparerende gat gezet, die het wegdek verhit waar de bovenlaag weg is. Terwijl deze ‘magnetron’ zijn werk doet, staan in de truck twee ovens, die elk een zak van 25 kg met niet meer gebruikt asfalt kunnen opwarmen. Dit asfalt is overgebleven asfalt dat niet gebruikt is bij een grotere asfaltering. Normaal gesproken zou dit worden weggegooid, want het is voor grote asfalteringen niet meer te gebruiken. Maar wij verzamelen dat in zakken om in te zetten bij deze innovatie. Het is geen restproduct, maar goed te gebruiken asfalt dat – om het opnieuw te kunnen gebruiken – verhit moet worden.”
Geen koud asfalt
Daarmee is het al een ander procedé dan normaal bij asfaltreparaties wordt gebruikt, want dat is meestal koud asfalt dat in een gat wordt gegoten, al dan niet kort voorverwarmd met een gasbrander. “Deze manier van voorverwarmen is veiliger en sneller voor de medewerkers”, stelt Husár. “Er komen geen stoffen bij vrij en de medewerkers zijn binnen 45 minuten klaar.”
Als het wegdek door de mobiele ‘asfaltmagnetron’ is verhit, kan het voorverhitte asfalt uit de zak er bij.
Als het wegdek door de mobiele ‘asfaltmagnetron’ is verhit, kan het voorverhitte asfalt uit de zak er bij. “We kunnen het wegdek verhitten in de vorm van een vierkant van maximaal 90 bij 90 cm. De randen worden dan ingekeept en losgemaakt van het vaste wegdek, zodat het tot 170 graden verhitte asfalt uit de ovens kan samensmelten met die randen en de onderlaag van het wegdek. Dat gebeurt mede dankzij enkele toegevoegde additieven. Door zo te werken kunnen we ook garanderen dat er een naadloze aansluiting met het vaste wegdek wordt gerealiseerd.”
Tijdens de demonstratie lieten de twee medewerkers van Futtec dat ook zien. Na het storten van het asfalt uit de zak rijen ze dit op de juiste hoogte af, om vervolgens nauwkeurig af te trillen. Als finishing touch wordt het gedichte gat met water afgekoeld. Goed te zien daarbij is dat het water niet in het open asfalt blijft staan, maar netjes afvloeit naar de geul. “Je kunt zien dat deze mannen dit vaker hebben gedaan, zeker wel een paar duizend keer, want het is vakwerk wat ze doen”, becommentarieert Frits Stas, innovatiemanager bij Heijmans, en tevens hoofd afdeling Advies bij Heijmans, het demonstratiewerk van de Tsjechische Futtec-medewerkers.
het gevulde gat wordt vervolgens nauwkeurig afgetrild.
Meer mogelijkheden
Stas was naast andere aannemers en opdrachtgevers uitgenodigd door 1-2-3 Machineverhuur om de demonstratie in Zwolle bij te wonen. Hij is op enkele kritiekpunten na op onder andere de samenstelling van het vullingsasfalt, enthousiast over deze manier van asfaltreparatie. “We hebben bij Heijmans ook wel vergelijkbare innovaties geprobeerd, bijvoorbeeld met inductie en staalvezels, maar dat was vooral duur en tijdrovend. Dit gaat een stuk sneller, binnen 45 minuten is het klaar.” En volgens Husár liggen de kosten voor het dichten van een gat rond 300 à 400 euro per gat.
Of dat betekent dat Heijmans de microgolf-innovatie omarmt is afwachten. Stas: “Dat wordt bepaald door het vertrouwen in deze techniek bij opdrachtgevers en de kosten. Maar ik zie zeker mogelijkheden, en niet alleen na de vorstperiode, want er zijn meer vormen van wegschade, zoals boorgaten en bij voegovergangen. En er zijn ook nog andere geasfalteerde wegen en paden die reparaties of aanpassingen kunnen gebruiken. Zo zijn wij als Heijmans werkzaam op Schiphol. Je kunt je voorstellen dat reparaties aan de vliegtuigbanen heel nauwkeurig moeten zijn; daar mag geen steentje afspatten en in een vliegtuigmotor terechtkomen. Als ik dit zo zie, heb ik daar wel veel vertrouwen in. Ook gaf ik Robert Husár van Futtec zojuist mee dat bijvoorbeeld fietspaden aan de randen vaak schade vertonen, zoals scheuren en afbrokkeling. Als je dan een schot of bekisting aanbrengt, zou je met deze technologie de rand van de weg of pad steviger kunnen maken. Het is wel zaak dat de samenstelling van het te vullen asfalt conform CE-normen is en dat de MKI-waarde van de toegevoegde additieven bekend is.”
Husár van Futtec erkent dat, want zo stelt hij, “ieder land heeft zijn eigen specifieke elementen waar we goed naar kijken. Dat kunnen verschillen zijn in soorten van wegen, maar ook in nationale wet- en regelgeving. Onze blik is overigens niet alleen op Europa gericht; we gaan binnenkort in gesprek in Australië met marktpartijen en opdrachtgevers. En ook de Verenigde Staten hebben we in het vizier.”
Naast Heijmans waren ook aanwezige opdrachtgevers, zoals provincies en Rijkswaterstaat, enthousiast, waardoor de kans groot is dat de machine in Nederland verhuurd kan worden. Futtec zal dan wel moeten opschalen om meer dan de huidige 13 trucks met machine, ovens en andere toebehoren te kunnen aanbieden.
Langer doen met bestaand asfalt
Nog even terug naar de Zwolse demonstratie, want behalve het proefstuk dat hiervoor is gebruikt, zijn door andere partijen inmiddels ook andere reparaties aan het wegdek uitgevoerd, zoals aan boorgaten. Het verschil is overduidelijk, want deze boorgaten zijn vrijwel allemaal met koud asfalt gedicht. Maar ook het overig wegdek op dit deel van de Zwolse ring ziet er behoorlijk afgeleefd uit, zo constateren meerdere aanwezigen. De verwachting is dan ook dat deze weg over een paar jaar over een groter traject een geheel nieuwe bovenlaag moet krijgen. Maar tot die tijd zijn de nu ontstane gaten netjes gedicht, inclusief 3 jaar garantie. “En dat is wat we willen: langer met bestaand asfalt kunnen. Want deze weg hoeft nu nog niet vervangen te worden, en dat scheelt werk en kosten op dit moment”, stelt Husár.
