Modulair bouwen aan de openbare ruimte

Prefab fiets- en voetpaden als praktische oplossing voor aanleg, beheer en een steeds vollere ondergrond

Dat vraagt om een bredere blik op verharding. Niet alleen naar het eindresultaat aan het maaiveld, maar ook naar de ondergrond, uitvoering en het beheer gedurende de levensduur. Modulaire prefab betonelementen kunnen daarbij een praktische oplossing bieden

Prefab én maatwerk

Prefab wordt al snel geassocieerd met standaardisatie: vaste elementen en lange, rechte tracés. De praktijk is veelzijdiger. Door al in de ontwerpfase te kijken naar maatvoering, bochten, aansluitingen en detaillering kan een modulair systeem worden aangepast aan de situatie.

Dat is bijvoorbeeld relevant binnen gebiedsontwikkelingen, waar nieuwe fiets- en voetpaden moeten aansluiten op gebouwen, bestaande bestrating, groen en andere onderdelen van de openbare ruimte.

Een deel van het werk verschuift daarbij van de bouwplaats naar de productieomgeving. De betonelementen worden vooraf geproduceerd en kant-en-klaar naar het project gebracht. Op locatie ligt de nadruk daardoor vooral op plaatsing, aansluiting en afwerking.

Voor projecten in een bebouwde omgeving biedt dat praktische voordelen. Werkvakken kunnen kleiner blijven, routes hoeven minder lang buiten gebruik te zijn en de werkzaamheden kunnen gefaseerd worden uitgevoerd. Bovendien kan voor de plaatsing relatief klein materieel worden ingezet. Afhankelijk van de projectsituatie kan dat materieel ook elektrisch worden uitgevoerd.

Wat gebeurt er onder het fietspad?

Bij fietspaden is snelheid tijdens de aanleg echter maar één aspect. Een pad moet vooral langdurig vlak, veilig en comfortabel blijven. Juist de ondergrond speelt daarin een belangrijke rol.

Dat wordt relevanter nu het onder maaiveld steeds drukker wordt. Riolering, telecom, waterleidingen en andere kabels en leidingen vragen ruimte, terwijl de energietransitie daar nieuwe infrastructuur aan toevoegt.

Als werkzaamheden onder een traditioneel fietspad nodig zijn, moet de verharding vaak worden opgebroken en naderhand worden hersteld. Bij een modulair systeem kunnen afzonderlijke elementen worden opgenomen en na de werkzaamheden weer worden teruggeplaatst. De ondergrond blijft daarmee bereikbaar, terwijl bestaande elementen opnieuw kunnen worden gebruikt.

Ook bomen vragen aandacht bij de keuze van de verhardingsconstructie. Wortelopdruk kan na verloop van tijd leiden tot hobbels, scheuren en hoogteverschillen. Dat betekent onderhoud en heeft direct invloed op het comfort en de veiligheid van fietsers.

De prefab elementen van Easypath kunnen worden aangelegd zonder zwaar verdichte ondergrond. Daardoor blijven water en zuurstof beter beschikbaar en krijgen boomwortels meer ruimte om zich in de diepte te ontwikkelen. Zo kunnen gezonde bomen en een vlak fietspad beter naast elkaar bestaan.

Verder kijken dan de aanleg

De waarde van modulariteit wordt vooral zichtbaar wanneer niet alleen naar de aanleg, maar naar de volledige levensduur wordt gekeken. Elementen kunnen worden opgenomen bij werkzaamheden aan kabels en leidingen en vervolgens worden teruggeplaatst. Ook bij een toekomstige herinrichting biedt een demontabele constructie mogelijkheden voor hergebruik.

Daarmee verandert ook de afweging aan de voorkant. Naast aanlegkosten spelen onderhoud, hinder bij toekomstige werkzaamheden, bereikbaarheid van de ondergrond en hergebruik een rol.

De openbare ruimte wordt de komende jaren niet minder complex. Voor ontwerpers, aannemers en beheerders ligt de uitdaging daarom niet alleen in infrastructuur die vandaag voldoet. De kunst is om oplossingen te realiseren die ook over tien of twintig jaar nog aanpasbaar zijn.

Modulair bouwen kan daarin een praktisch verschil maken. Niet door elk project hetzelfde uit te voeren, maar juist door de voordelen van prefab te combineren met het maatwerk dat de locatie vraagt.

PROJECT IN DE PRAKTIJK | ELSBROEK-ZUID, HILLEGOM

Dat prefab en maatwerk goed samengaan, blijkt bij de gebiedsontwikkeling Elsbroek-Zuid in Hillegom. Rondom een nieuw gebouw realiseerde Easypath samen met Compeer Infra circa 265 meter prefab voetpad, hoofdzakelijk twee meter breed.

Door het verloop rondom het gebouw waren verschillende aansluitingen en maatwerkelementen nodig. Easypath dacht daarom al tijdens de ontwerpfase mee over maatvoering en detaillering. Vervolgens werden de elementen prefab geproduceerd, op locatie aangelegd en aangesloten op de omliggende bestrating.
Het project laat zien dat prefab niet betekent dat een ontwerp uit uitsluitend standaardelementen hoeft te bestaan. Door ontwerp, productie en uitvoering vooraf goed op elkaar af te stemmen, kunnen ook projectspecifieke situaties in prefab beton worden opgelost.

Meer informatie: www.easypath.nl