Een sensor maakt nog geen veilige bouwplaats
Een shovel of graafmachine die automatisch stopt zodra iemand gevaarlijk dichtbij komt – wie wil dat nou niet? Tijdens de bijeenkomst ‘Samen versnellen naar nul aanrijdingen’ op 18 september pleitten sommige deelnemers voor standaard beveiliging door sensoren en detectiesystemen. Fabrikanten van zwaar materieel zouden daartoe wettelijk verplicht moeten worden. Dat klinkt misschien logisch, maar de realiteit vraagt om andere oplossingen.
Deze column is tot stand gekomen in redactionele samenwerking tussen GWW Totaal en BMWT en is geschreven door Hans Zwaanenburg, belangenbehartiger bij BMWT.
Het is een goede zaak dat we als brancheorganisaties in de GWW gezamenlijk aandacht vragen voor het aantal aanrijdingen op bouwplaatsen. Met ruim 250 aanrijdingen in de afgelopen vijf jaar, waarvan 25 met dodelijke afloop zijn dat er veel te veel, daar is iedereen het over eens. Met de bijeenkomst bij het Bouw & Infra Park in Harderwijk gaven we de aanzet om het aantal aanrijdingen naar nul terug te dringen. Verheugend waren de grote belangstelling en de eensgezindheid om er nu echt werk van te maken.
Maar dat gaat nooit lukken door de focus louter op technische hulpmiddelen te leggen. Dat creëert alleen maar schijnzekerheid. Bij BMWT hameren we altijd op de vier pijlers voor veilig werken. Het werkmaterieel is daar slechts één van. De andere zijn de mens, de omgeving en de bedrijfscultuur. Ze zijn alle vier belangrijk.
Bij BMWT hameren we altijd op de vier pijlers voor veilig werken. Het werkmaterieel is daar slechts één van. De andere zijn de mens, de omgeving en de bedrijfscultuur.
Past veiligheid niet in het budget?
Natuurlijk helpen sensoren, detectie- en waarschuwingssystemen. Ik ben groot voorstander van het gebruik daarvan. Alle fabrikanten kunnen hun machines met die voorzieningen leveren; met een paar vinkjes tijdens het bestelproces heb je het geregeld. Maar kennelijk kiezen aannemers er vaak voor om dat niet te doen. De vraag is: waarom niet? Past veiligheid niet in het budget? Of denken ze dat het bij hen wel goed gaat?
Er kleeft nog een risico aan de verplichting om nieuwe machines standaard uit te rusten met aanrijdbeveiliging. Wat doen we dan met het bestaande materieel? Dat blijft in bedrijf – hoe weet een grondwerker of de machine naast hem vanzelf stopt?
Ook werkdruk hoort op tafel. Even snel iets regelen, nog gauw ergens tussendoor lopen… juist zulke momenten verdienen aandacht om te begrijpen waarom mensen risico’s nemen. Welke planning, instructies of gewoontes maken onveilig handelen aantrekkelijk?
Welke planning, instructies of gewoontes maken onveilig handelen aantrekkelijk?
Samen optrekken
Daarom is het waardevol dat aannemers, opdrachtgevers, fabrikanten, leveranciers, machinisten en brancheorganisaties besloten hebben samen op te trekken. Niemand kan nul aanrijdingen in zijn eentje organiseren. We hebben gezamenlijke afspraken nodig, meer standaardisatie en de bereidheid om van elkaar te leren. Ook bijna-aanrijdingen geven inzicht waar het gruwelijk mis kan gaan.
Op ‘Samen versnellen naar nul aanrijdingen’ is een belangrijke aanzet gegeven. Nu moeten we die vertalen naar de dagelijkse praktijk. Niet alleen bij de aanschaf van machines, maar ook bij de inrichting van de bouwplaats, het gedrag van medewerkers en de manier waarop we samenwerken. Het vraagt om verantwoordelijkheid van ons allemaal.
Hans Zwaanenburg,
belangenbehartiger bij BMWT
