Tijdelijke bruggen en maatschappelijke kosten

De infrastructuur staat onder druk. Onze bruggen worden ouder en beginnen aan het einde van hun technische levensduur te komen. Uiteraard wordt geprobeerd om de bruggen zo lang mogelijk open te houden, maar vervanging of reparatie kan op diverse plekken niet langer wachten. Onze minister van I en W waarschuwt dat verouderde infrastructuur steeds zwaarder wordt belast en dat onvoldoende onderhoud tot meer verstoringen en afsluitingen leidt.

De vraag voor dit artikel is hoe we verstoringen en afsluitingen kunnen reduceren en tegen welke kosten. Bij de vervanging of renovatie wordt vaak afgewogen wat de kosten zijn voor een tijdelijke brug, de maatschappelijke kosten van een volledige afsluiting zijn vaak minder duidelijk in beeld gebracht. Deze kosten komen terecht bij weggebruikers, ondernemers, omwonenden en wegbeheerders van de omrijdroutes. Een zorgvuldige projectafweging zou beide kanten van het verhaal in beeld moeten brengen.

Verloren uren en klimaatimpact

Elke extra kilometer vraagt energie. Elke vertraging kost tijd. Transporteurs maken meer voertuiguren, medewerkers zijn langer onderweg en bedrijven worden moeilijker bereikbaar. Omleidingen kunnen bovendien veel overlast veroorzaken op wegen die daarvoor minder geschikt zijn. Stel dat dagelijks 10.000 bestuurders door een afsluiting tien minuten extra onderweg zijn. Dan gaat het om ruim 1.650 verloren uren per dag. Bij maandenlange werkzaamheden lopen de gezamenlijke kosten enorm op.

Klimaatimpact verdient een plaats in die afweging. Een onderzoek van Görtz (Hogeschool Kiel, gepubliceerd in 2025) laat zien dat extra CO₂-uitstoot door verkeershinder bij drukke routes de uitstoot van de bouwwerkzaamheden zelf kan overtreffen. In onderzochte scenario’s verminderde een tijdelijke brug de extra uitstoot aanzienlijk doordat het verkeer kon blijven rijden. 

Tijdelijke brug

Een brede afweging voor een tijdelijke brug hoort al vroeg op tafel te komen, wanneer uitvoeringsvarianten nog openliggen. Een goede kostenafweging, rekening houdend met hinder en maatschappelijke kosten, zou een beter beeld van de werkelijke kosten van een tijdelijke brug moeten schetsen. Betrek daarbij de verwachte verkeersstromen, omrijdafstanden, vertragingen en afsluitingsduur. Bereken ook de uitstoot van beide oplossingen. Zo wordt zichtbaar waar extra projectuitgaven grotere maatschappelijke verliezen kunnen voorkomen.

Een tijdelijke brug is zeker niet altijd de beste oplossing. Beschikbare ruimte, technische mogelijkheden en verkeerssituatie blijven bepalend. Wel verdient zij een volwaardige beoordeling op de totale gevolgen van het project. Een besparing op de kosten van een tijdelijke brug kan betekenen dat de rekening elders terechtkomt. Bij ondernemers die omzet missen, bij vervoerders die extra kilometers rijden of bij fietsers die ver om moeten rijden. Een tijdelijke brug kost geld. De keuze voor géén tijdelijke brug kost óók geld.

Goede voorbeelden voor dergelijke keuzes zijn de tijdelijke bruggen in de A9 bij Amstelveen en de tijdelijke brug in Dokkum. Ook voorkomen de tijdelijke veerstoepen in Papendrecht en de tijdelijke voetgangersbrug over de A12 veel hinder en omrijdkilometers.

Meer informatie: janson-bridging.nl