Fundament van Nederland

Het goed functioneren van gebouwen en infrastructuur in Nederland is sterk afhankelijk van de ondergrond. We kennen de beelden van golvende wegen en gebouwen met scheuren en scheefstand. Inklinkende bodems, zakkende grondwaterspiegels en verschuivende grondlagen: geen weg, kunstwerk of gebouw is bestand tegen een slechte ondergrond.

“Wij werken aan een goed fundament voor Nederland”, zegt Jaap Estié, Directeur van de Nederlandse Vereniging Aannemers Funderingswerken (NVAF), in een gesprek dat ik met hem had. De funderingsbranche heeft de laatste jaren de handen vol aan het herstellen en verbeteren van kades en dijken en goed funderen van tunnels, viaducten en bruggen in nieuwe infrastructuur. Maar ook in de gebouwde omgeving liggen er vele uitdagingen.

Wat ook aandacht vraagt is een draagkrachtige en stabiele ondergrond in de uitvoeringsfase of tijdens herstelwerkzaamheden. Er zijn al hei-installaties omgevallen door een instabiele bodem. Geen wonder dat de NVAF werkt aan de herziening van de richtlijn voor het Bouwterreincertificaat. Met dit certificaat verklaart een opdrachtgever dat het terrein correct is ontworpen, aangelegd, geïnspecteerd en onderhouden voor optimale begaanbaarheid en draagkracht, vereist voor funderingswerkzaamheden en zware machines.

Ophogen

Wist je trouwens dat gemeenten op een slappe bodem gemiddeld tweemaal zoveel geld kwijt zijn aan het onderhouden van de openbare ruimte als gemeenten op stevige grond? Bodemdaling veroorzaakt in gemeenten op slappe bodem veel schade. Wegen verzakken, rioleringen, kabels en leidingen breken. Gelukkig zijn er diverse lichte materialen waarmee je de bodem kunt ophogen. Denk aan EPS, Bims, Argex-korrels, Schuimbeton, schuimglas en zelfs wilgentenen!

Door het grote aanbod aan lichte ophoogmaterialen zien gemeenten, ontwerpers, ontwikkelaars en aannemers soms door de bomen het bos niet meer. Daarom presenteert het Kenniscentrum Bodemdaling en Fundering (KBF) alle oplossingen in een handig overzicht. In het najaar 2025 is het overzicht grondig geactualiseerd. Om erachter te komen welke innovatieve, lichtere materialen bij bepaalde condities het meest geschikt zijn, zijn er inmiddels twaalf proefvakken gemaakt binnen zeven gemeenten. In deze GWW Totaal veel aandacht voor deze ophoogmaterialen en ook de kosten!

Tot slot is er in de funderingsbranche momenteel aandacht voor een aanpak van funderingen in de gebouwde omgeving op wijkniveau, met een belangrijke rol voor stadsvernieuwing. Kortom; de funderingssector staat volop in de schijnwerpers!