Wet collectieve warmte aangenomen
De Eerste Kamer stemde op 9 december 2025 in met de Wet collectieve warmte (Wcw). De verwachting is dat de wet vanaf half 2026 gefaseerd in werking zal treden. Samen met de Energiewet en de Wet gemeentelijke instrumenten warmtetransitie zijn de wettelijke kaders voor de energietransitie nu compleet.
Werkzaamheden Vattenfall Heat Nederland aan warmtenet in Amsterdam. Foto: Vattenfall / Jorrit Lousberg.
Dat de Wcw is aangenomen is een historisch moment. Deze wet herorganiseert de warmtemarkt en is voor de bebouwde omgeving een cruciaal onderdeel van een toekomst zonder fossiele energiebronnen. De belangrijkste doelen van het demissionaire kabinet zijn dan ook het zorgen voor duurzame en betrouwbare levering van warmte en het beter beschermen van consumenten tegen hoge energiekosten. In veel huizen en gebouwen wordt nu nog gebruik gemaakt van aardgas als warmtebron. Collectieve warmte is duurzamer en daarmee een stap richting het behalen van de klimaatdoelen.
Wat regelt deze wet?
De Wet collectieve warmte bepaalt onder meer dat warmtebedrijven voor meer dan 50% in handen komen van overheden, zoals gemeenten of provincies. Op deze manier hebben zij de eindverantwoordelijkheid bij het bepalen van het beleid van het warmtebedrijf en de warmtenetten. In de huidige situatie zijn collectieve warmtesystemen in handen van commerciële bedrijven.
Voor kleine warmtesystemen met maximaal 1.500 aansluitingen zijn de regels wat soepeler. Warmtebedrijven kunnen dan om ontheffing vragen voor het verbod op het leveren en transporteren van warmte. Zij hoeven dan niet door de gemeente aangewezen te zijn om toch warmte te kunnen leveren. De Wcw noemt wel een aantal voorwaarden waar deze kleine warmtesystemen in zo’n geval aan moeten voldoen.
Bescherming tegen hoge energieprijzen
Verder wordt het tarief van energie via warmte met dit wetsvoorstel meer gebaseerd op wat de aanleg en het onderhoud van een collectief warmtesysteem kost. Consumenten zijn hiermee niet meer afhankelijk van de fluctuerende gasprijs. Dit beschermt klanten en warmtebedrijven tegen hoge energieprijzen. Ook wil het kabinet op deze manier de betrouwbaarheid van het warmtesysteem verhogen, zodat er minder kans is op storingen. Bovendien bevat het wetsvoorstel specifieke regels voor kleine collectieve warmtesystemen, verhuurders, verenigingen van eigenaars en warmtetransportbeheerders.
