Zicht op de 22 groen- en waterdoorlatende parkeerplaatsen. Hierbij zie je ook de ontsluitingswegen, met bovenin de grijze Coolstones van Morssinkhof, rechts de gele halfverharding met een circulair menggranulaat van Van Berkel Groep en links de rode bestrating met de Bio Bound BKK Strackstone GRN+ van Morssinkhof.

Tekst: ing. Frank de Groot
Beeld: InfraCampus Harderwijk, tenzij anders vermeld

De InfraCampus in Harderwijk is een kenniscentrum op het gebied van (afval)water, klimaatadaptatie van de openbare ruimte en de energietransitie. Er is een expositieruimte, die in 2024 nog is uitgebreid. Tevens is er een buitenterrein dat  wordt ingericht als een ‘Living Lab’.

Naast de nieuwe groene parkeerplaatsen aan de voorzijde, zijn leerlingen van de opleider druk bezig met bestratingswerkzaamheden. “Jammer dat de leerlingen van de naastgelegen SOMA Bedrijfsopleidingen niet ook deze parkeerplaatsen konden aanleggen, omdat groendoorlatende bestrating nog niet past binnen de opleiding”, zegt Gerrit Hasperhoven, met wie ik over de parkeerplaatsen loop. Op 25 juni is de officiële opening, maar exposant GWW Totaal mag alvast een kijkje nemen. Wat opvalt is dat de meeste parkeerplaatsen al behoorlijk groen zijn geworden, ondanks het feit dat ze maar circa drie weken daarvoor zijn aangelegd. Gerrit legt uit: “In de open ruimten zit een substraat met zaden, dus dan kan het snel gaan.”

Het eerste groen is al zichtbaar. Op de voorgrond twee parkeerplaatsen met fraai gevormde grasbetontegels van Morssinkhof. Daarachter twee parkeerplaatsen met betonnen open stenen van Struyk Verwo Infra en vervolgens twee parkeerplaatsen van Studio Wae. Foto: Frank de Groot.

Open verharding

De 22 parkeerplaatsen zijn verhard met open stenen van beton of er is gekozen voor open kunststof honingraat matten van gerecycled kunststof. De open ruimten tussen of in de stenen en matten vergroenen door gras, klavers of er is grind gebruikt.

Op de twee parkeerplaatsen met betonnen open stenen van Studio Wae en Struyk Verwo Infra zijn ook dichte uitstapstroken voorzien. Bij drie parkeerplaatsen van Morssinkhof en de twee parkeerplaatsen van Rainaway is gebruik gemaakt van betonelementen die niet aangesloten liggen, waardoor er in de brede voegen ruimte is voor gras. Diverse mooie patronen zijn zichtbaar. Eén van de twee parkeerplaatsen van Van den Bosch Beton / Rainaway valt op door het gebruik van elementen met een heel open en wisselende structuur, waardoor de elementen op verschillende wijzen kunnen aansluiten. Hierdoor ontstaat een levendige honingraatstructuur.

Verder zien we nog drie parkeerplaatsen van Joosten Kunststoffen. Deze bestaan uit gerecyclede kunststof honingraatplaten. Deze zijn gevuld met substraat van Joosten met graszaden of steenslag. Opvallend zijn verder de twee parkeerplaatsen met fraai gevormde grasbetontegels van Morssinkhof. Daarnaast zien we zelfs zes parkeerplaatsen van Verhees Products met open kunststof grastegels in diverse structuren. Een groene waas is zichtbaar op vier parkeerplaatsen en een vijfde is zelfs al prachtig groen. Eén parkeerplaats is gevuld met steenslag en één parkeerplaats is van gerecyclede kunstgrasvelden.

Op de voorgrond vier parkeerplaatsen van Verhees Products met open kunststof grastegels in diverse structuren. Daarachter drie parkeerplaatsen van Morssinkhof waarbij de betonelementen niet aangesloten liggen, waardoor er in de brede voegen ruimte is voor gras. Joosten Kunststoffen sluit de rij met een parkeerplaats uit gerecyclede kunststof honingraatplaten. Foto: Frank de Groot.

Waterdoorlatende verharding

De ontsluiting van de parkeerplaatsen vindt plaats via wegen met een waterdoorlatende verharding. “Je kunt ook kiezen voor waterpasserende bestrating. Hierbij zijn de straatstenen veelal voorzien van nokken aan de zijkant om waterdoorlatende voegen te creëren. Maar vaak zie je dat bij dit type bestrating de voegen tussen de stenen langzaam steeds meer vervuilen, waardoor de waterdoorlatendheid afneemt. Ook moet je dit type bestrating combineren met afwateringskolken”, zegt Gerrit.

Bij de InfraCampus is gekozen voor drie innovatieve waterdoorlatende verhardingen. Zo zien we een halfverharding met een circulair menggranulaat van Van Berkel Groep. Bijzonder is verder de bestrating met de Bio Bound BKK Strackstone GRN+ van Morssinkhof. Deze steen heeft een deklaag van keramisch restmateriaal, terwijl de rest van beton is. Door de deklaag heeft de steen de uitstraling van een volledig keramische steen, maar ben je minder afhankelijk van primaire grondstoffen. Die afhankelijkheid wordt nog minder doordat er ook nog gerecycled olifantsgras (miscanthus) in is verwerkt.

Innovatief is ook de nieuwe Coolstone van Morssinkhof op een fundering van Aquaflow, waarmee water efficiënt wordt gebufferd en geïnfiltreerd. De Coolstone houdt regen- en grondwater vast in de steen. Dat water verdampt op het moment dat de zon schijnt. Daardoor blijft de steen 5 tot 9°C koeler dan een traditionele steen. Hierdoor heb je minder hitte in steden.

Gerrit: “Feitelijk zijn het substraat en de fundering van Aquaflow in staat om voldoende water te bufferen, waarna het water geleidelijk infiltreert in de bodem. Onder de Coolstones wordt het water juist deels opgezogen door de stenen, zodat ze ook in warmere tijden koel (cool) blijven. Bij hevige regenval stroomt een overschot aan regenwater ondergronds naar twee waterkolken. Deze zijn niet verbonden met de riolering, maar infiltreren rechtstreeks in de ondergrond.”

Onder de parkeervakken liggen verschillende substraten, zoals hier van de Van Berkel Groep.

Aanleg

De parkeerplaatsen zijn in drie weken tijd aangelegd door JVZ Grondwerken. Voor de realisatie van de parkeerplaatsen is de bestaande bodem afgegraven tot op de zandondergrond. Vervolgens is een waterdoorlatende en stabiele opbouw gerealiseerd. Onder de parkeervakken liggen verschillende substraten van Van Berkel Groep, Donker Substrates en Heicom. De onderlaag is 25 tot 30 cm dik en bestaat uit substraat met korrelgrootte 4/32 mm. De toplaag is 5 tot 10 cm dik en heeft een korrelgrootte van 0/4 mm. “Deze substraten zorgen voor stabiliteit, waterdoorlatendheid en een gezonde bodemstructuur. De graszaden zitten in het inveegsubstraat dat in de voegen en holle ruimten wordt verspreid. Maar de grassen moeten wel goed kunnen wortelen in het onderliggende substraat”, zegt Gerrit.

Alleen de bestrating van Studio Wae ligt op een Aquaflow fundering, evenals de Coolstones van Morssinkhof. Gerrit: “Het leggen van alle verharding was nog een flinke uitdaging, door de grote dikteverschillen tussen de diverse systemen. Dat varieerde van 3,5 tot 17 cm. Arbeidsintensief, maar de aannemer vond het ook een prachtig project.” Ter afscheiding van het terrein is een fraaie haag geleverd en geplant door Verhees Products.

Het was soms puzzelen. Hier zie je vier parkeerplaatsen met betonnen open stenen van Studio Wae en Struyk Verwo Infra, waarbij ook dichte uitstapstroken zijn aangebracht.

Buitenexpositie uitbreiden

De aanleg van de groene parkeerplaatsen is de aanzet tot nieuwe initiatieven om de buitenruimte voor en achter de expositiehal verder te ontwikkelen tot een buitenexpositie. “Voor de oude hoofdentree ligt nog een tuin met diverse producten van exposanten. Hier komt een klein amfitheater voor buitenpresentaties. Achter de hal is al in 2025 in samenwerking met SOMA Bedrijfsopleidingen een begin gemaakt met een Living Lab terrein, met onder meer innovatief asfalt, wegdekreflectoren, bestratingen en hemelwaterafvoer en -opvang. We hopen het Living Lab dit jaar verder in te vullen met duurzame innovaties uit de infrasector.”

Gerrit richt zich weer op de bijzondere parkeerplaatsen: “We verwachten veel beheerders van openbare ruimten die zich willen verdiepen in de mogelijkheden. Er komt bij het parkeerterrein een plattegrond met voor ieder parkeervak en de ontsluitingswegen een QR-code. Dan kan een ieder snel zien wat er is toegepast. Uiteindelijk moeten onder meer beheerders van openbare ruimten en infraprofessionals hier de laatste stand van de techniek in de infrapraktijk kunnen zien.”

Op de voorgrond een parkeerplaats van Joosten Kunststoffen. Deze bestaat uit gerecyclede kunststof honingraatplaten. Daarachter parkeerplaatsen van Morssinkhof met betonelementen die niet aangesloten liggen.